O hejcie słyszy się wiele, ale równie często tuż obok niego pojawia się przemoc rówieśnicza – bullying. To zjawisko, które wciąż bywa bagatelizowane. „Dzieci tak mają”, „To tylko żarty” – słyszymy. Tymczasem to, co dorosłym może wydawać się niewinną sprzeczką czy zwykłą kłótnią, dla młodego człowieka bywa źródłem głębokiego cierpienia.
Czym jest bullying?
To nie jednorazowo wypowiedziane złe słowo do kolegi czy przepychanki na korytarzu, to regularne, powtarzające się działania, które mają na celu skrzywdzić drugą osobę – fizycznie, albo psychicznie. Kluczowe są tu intencjonalność, powtarzalność oraz nierównowaga sił między sprawcą a ofiarą.
Bullying może przybierać różne formy:
- fizyczną: bicie, popychanie, niszczenie rzeczy,
- słowną: wyzwiska, przezywanie, groźby,
- społeczną: ignorowanie, ośmieszanie, izolowanie od grupy,
- cyfrową (cyberbullying): hejt, nękanie przez social media, publikowanie kompromitujących postów lub zdjęć.
Bullying jest zdecydowanym przekroczeniem, wręcz naruszeniem granic drugiego człowieka. Niezależnie od formy, bullying zawsze rani – może prowadzić do depresji, zaburzeń lękowych, samookaleczeń, a nawet prób samobójczych.
Kto jest najbardziej narażony?
Szczególnie zagrożone są dzieci i młodzież – osoby, które dopiero uczą się funkcjonowania w społeczeństwie. Bullying najczęściej pojawia się w środowisku szkolnym – już od najmłodszych lat dzieci bywają zastraszane, wyśmiewane lub ignorowane przez swoich rówieśników. A to właśnie grupa rówieśnicza ma w tym wieku największy wpływ na ich rozwój i samoocenę.
Na co możesz zwrócić uwagę jako osoba dorosła?
Bullying jest niebezpieczny, dlatego rodzice czy opiekunowie powinni zwrócić uwagę na zachowanie swojego dziecka. Bądź czujny/-a, jeśli Twoje dziecko nie chce chodzić do szkoły, choć wcześniej lubiło, wycofuje się z kontaktów z rówieśnikami, bywa smutne, rozdrażnione, skarży się na bóle głowy czy brzucha bez wyraźnej przyczyny. Dziecko, które doświadcza przemocy, często nie mówi o tym wprost. Boi się konsekwencji swojego działania. Przez to traci pewność siebie i radość z życia.
Poniżej kilka zasad zachowania, które pomogą Twojemu dziecku:
- Bądź czujny, nie ignoruj sygnałów swojego dziecka!
- Rozmawiaj – spokojnie, bez oceniania, daj dziecku wolną przestrzeń i swobodę.
- Reaguj! Bullying nie rozwiązuje się sam. Zastraszanie i nękanie będzie trwało dalej, jeśli nie powie się stanowczego STOP. Współpracuj ze szkołą, pedagogiem, a w poważniejszych przypadkach z odpowiednimi instytucjami.
- Bądź wsparciem – to najważniejsze. Pokaż, że dziecko nie jest samo, że nie jest temu winne i ma prawo się czuć bezpiecznie.
Ważne jest, by rozmawiać z dziećmi o szacunku, empatii i reagowaniu na przemoc. Profilaktyka i edukacja w szkołach mogą pomóc budować bezpieczne środowisko, w którym każdy czuje się akceptowany.
Bullying to przemoc – nie „etap dorastania”, lecz realne cierpienie, które może pozostawić blizny na całe życie i wpływać na relacje z innymi, zdrowie psychiczne i poczucie własnej wartości. Każdy z nas – rodzice, nauczyciele, rówieśnicy – może przyjść z pomocą. Dla osoby, która codziennie zmaga się z zastraszaniem, najważniejsze są: wsparcie, zrozumienie i wyciągnięta dłoń. Czasem wystarczy drobny gest wsparcia, by komuś pomóc poczuć się mniej samotnym. Nie bądźmy obojętni.